Λεμφοίδημα: Τι το προκαλεί και πώς μπορείτε να το αποφύγετε 

Μετά από την επέμβαση μαστεκτομής, πολλές γυναίκες επικεντρώνονται, δικαίως, στην ανάρρωση και στην επιστροφή στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, υπάρχει μια κατάσταση που συχνά δεν συζητείται αρκετά αλλά εμφανίζεται: το δευτερογενές λεμφοίδημα.

Η ενημέρωση και η έγκαιρη παρατήρηση του σώματός σας είναι το κλειδί για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπισή του.
 

Τι είναι το λεμφοίδημα

Το λεμφοίδημα είναι η συσσώρευση λεμφικού υγρού στους ιστούς, που προκαλεί «πρήξιμο» συνήθως στο χέρι, στον ώμο, στο στήθος ή στην πλευρά του θώρακα όπου έχει πραγματοποιηθεί μερική ή ολική μαστεκτομή. Εμφανίζεται όταν το λεμφικό σύστημα, το οποίο φυσιολογικά απομακρύνει υγρά και άχρηστες ουσίες από το σώμα, δεν λειτουργεί σωστά. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά την επέμβαση, καθώς συχνά αφαιρούνται ή επηρεάζονται λεμφαδένες στη μασχάλη για τον έλεγχο ή την πρόληψη πιθανής μετάστασης, γεγονός που διαταράσσει τη φυσιολογική ροή της λέμφου και οδηγεί στη δημιουργία οιδήματος.

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:

• Πρωτογενές λεμφοίδημα: προκαλείται από συγγενείς ανωμαλίες στο λεμφικό σύστημα.
• Δευτερογενές λεμφοίδημα: εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή θεραπεία που επηρεάζει το λεμφικό σύστημα.

Για τις γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο του μαστού, το δευτερογενές λεμφοίδημα είναι η πιο συχνή μορφή.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης λεμφοιδήματος είναι:

• αφαίρεση πολλών λεμφαδένων
• ακτινοθεραπεία στην περιοχή της μασχάλης
• χειρουργικές ουλές ή ίνωση ιστών
• λοιμώξεις
• αυξημένο σωματικό βάρος
• τραυματισμοί ή ερεθισμοί στο χέρι στην πλευρά που έχει γίνει η επέμβαση

Το σημαντικό που πολλές γυναίκες δεν γνωρίζουν, είναι ότι το λεμφοίδημα δεν εμφανίζεται πάντα αμέσως μετά το χειρουργείο. Μπορεί να παρουσιαστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια αργότερα, γι’ αυτό η παρατήρηση του σώματος παραμένει σημαντική.
 

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια

Στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και να περνούν απαρατήρητα.

Δώστε προσοχή αν παρατηρήσετε:

• Πρήξιμο σε άκρο ή άλλο μέρος του σώματος (π.χ. χέρι, παλάμη, πόδι, πέλμα) που κάνει τα ρούχα, τα παπούτσια ή τα κοσμήματα να φαίνονται πιο στενά.
• Αίσθημα βάρους ή «πίεσης» στην πληγείσα περιοχή.
• Πόνος, «μυρμήγκιασμα», μούδιασμα ή γενική δυσφορία.
• Μειωμένο εύρος κίνησης ή δυσκαμψία στην άρθρωση κοντά στη διογκωμένη περιοχή.
• Αλλαγές στο δέρμα: μοιάζει να είναι πιο «τεντωμένο», φαίνεται αποχρωματισμένο, πιο παχύ ή λιγότερο ελαστικό, ενδέχεται να υπάρχει πιθανό εντύπωμα (όπου η πίεση αφήνει μια εσοχή) ή να αναπτύσσει πτυχώσεις.
• Επανειλημμένες δερματικές λοιμώξεις

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διαχείριση της κατάστασης.
 

Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο

Δεν μπορούν να προληφθούν όλα τα περιστατικά, όμως υπάρχουν πρακτικές που βοηθούν στην